Historia cmentarza


 

Cmentarz parafialny w Łapach znajduje się w południowej części miasta przy ul. Żwirki i Wigury.
Zamyka ulicę Cmentarną, którą można dotrzeć do cmentarza idąc najkrótszą drogą z kościoła Św. Ap. Piotra i Pawła.
Cmentarz położony jest na północnym stoku wzniesienia znajdującego się na południe od miasta i na zachód od doliny rzeki Narew.

 

 

Z początkiem XX wieku rozpoczęto starania o utworzenie parafii rzymskokatolickiej w Łapach.
W latach 1903 – 1906 działał aktywnie Komitet budowy Kościoła i Kaplicy. Pierwsi Proboszczowie, a właściwie Kapelani Łap:
od 1905 r. - Ks. Władysław Namiotko i od 1906 r. Ks. Bolesław Gumowski, czynili starania by pozyskać ziemię pod założenie cmentarza.
W 1906 r. został zakupiony plac pod większy cmentarz, który zlokalizowany został na gruntach wsi Łapy –Wity.
Z tego też okresu pochodzą najstarsze nagrobki.

W centralnym miejscu cmentarza znajduje się grób pierwszego organisty kaplicy w Łapach – Stanisława Dworakowskiego, pochowanego w listopadzie 1906 roku. Unikatowym przykładem sztuki nagrobnej jest pomnik Heleny Płońskiej z 1906 roku. Został on wykonany z piaskowca.
Uwagę przykuwa zdobiona kolumna z miniaturowymi kolumnami jońskimi, frontonem i liliami.
W 2012 roku pomnik ten został gruntownie odnowiony przez Łapskie Towarzystwo Regionalne

 

 

W dekrecie erygującym parafię Św. Ap. Piotra i Pawła w Łapach z dnia 27 maja 1912 roku
Biskup Sejneński czyli Augustowski Antoni Karaś napisał między innymi:
„ Kościół w Łapach za parafialny niniejszym uznajemy /…/ i na zawsze ogłaszamy, dając i udzielając zupełnej i swobodniej władzy
urządzania i utrzymania w rzeczonym kościele pogrzebów, cmentarza, chrzcielnicy, dzwonnicy, dzwonów
i wszelkich godeł przyjętych w parafialnych kościołach /…/.

Wierny decyzji Biskupa Proboszcz Łap Ks. Bolesław Gumowski poszerza niewielki cmentarz dokupując nowe działki.

 

 

Do końca lat 80. istniał w Łapach tylko jeden czynny cmentarz parafialny, będący własnością Parafii p/w Św. Ap. Piotra i Pawła,
wspólny dla trzech łapskich parafii o powierzchni 3,5 ha. Na początku lat 90. był on już prawie całkowicie wykorzystany.
W związku z tym pojawiła się konieczność zakupu nowych gruntów na poszerzenie cmentarza.

Rada Miejska w Łapach uchwałą nr XXX/183/92 z dnia 1 grudnia 1992 r. zezwoliła Zarządowi Miasta i Gminy w Łapach
na nabycie na własność Gminy Łapy z przeznaczeniem pod cmentarz sześciu nieruchomości
stanowiących własność osób fizycznych o łącznej powierzchni 1,2465 ha, położonych na terenie miasta Łapy przy ul. Żwirki i Wigury.

Po wynegocjowaniu ceny wykupu, a także załatwieniu spraw formalnych, w 1993 r. zostały wykupione 4 nieruchomości o powierzchni łącznej 0,4228 ha,
dzięki czemu można było dokonać pierwszego etapu poszerzenia cmentarza.



Do 2001 r. całością cmentarza zarządzała Parafia p/w Św. Ap. Piotra i Pawła, a Gmina, kupując działki, przekazała je w użyczenie.
Od 2001 r. całością cmentarza administrowało Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej na podstawie umowy z parafią.
Od 2008 r. całością administruje Zakład Wodociągów i Kanalizacji, który przejął pracowników i mienie PGKiM.
Umowa między spółką, a parafią jest bezterminowa. ZWiK w ramach umowy w całości zarządza cmentarzem,
prowadzi też prace bieżące mające na celu utrzymanie czystości cmentarza. Zakład wykonuje także zlecone przez Gminę Łapy prace inwestycyjne.
W latach 2007-2008 r. wykonano kilkaset metrów alejek na cmentarzu.
Gmina we współfinansowaniu z parafiami i Podlaskim Urzędem Wojewódzkim wyremontowała też bardzo zniszczony już Grób Nieznanego Żołnierza..

 

W 2015 roku Powiatowy Zarząd Dróg przebudował chodniki i parkingi przy ul. Żwirki i Wigury
na odcinku od skrzyżowania z ul. 3-go Maja do końca ogrodzenia "starego" cmentarza.
W 2016 roku Gmina Łapy podjęła prace związane z odwodnieniem łapskiego cmentarza. Dzięki temu zniknął problem z zalewaniem grobów.
Parafia Św. Ap. Piotra i Pawła w Łapach w latach 2015-2016 wykonała nowe metalowe ogrodzenie cmentarza
na podmurówce betonowej na całej długości ul Żwirki i Wigury /w sumie 5 bram wjazdowych i  73 przęsła ogrodzeniowe/.

 

********

 

Wszyscy możemy poznawać historię Łap poprzez dzieje osób spoczywających na łapskim cmentarzu.
Jest tu między innymi grób benedyktyna, ks. Placyda Lenkiewicza, organizatora życia religijnego w czasie carskich represji po powstaniu styczniowym.
Jest grób zasłużonego dla naszego miasta - Stanisława Rozmanitha, wnuka Romualda Traugutta, który poległ podczas walk o niepodległość Polski w 1918 roku. Możemy też odnaleźć groby innych zasłużonych Łapiaków - Andrzeja Filimona, jednego z inicjatorów nadania Łapom praw miejskich
oraz Władysława Piotrowskiego, wybitnego fotografa i inne groby niemniej cenne i ważne..

 

Pełna ewidencja cmentarza i elektroniczna inwentaryzacja nagrobków ułatwi jeszcze w większym stopniu poruszanie się po łapskim cmentarzu,
poznawanie historii ludzi tu spoczywających i odnajdywanie ich grobów.

 

Ks. Kan. Waldemar Krzywiński

 


1. http://groby.radaopwim.gov.pl/lokalizacja/5614/
2. Sobieszczak, Łapy Miasto przy kolei, Łapy 2013 r.
3. P. Sobieszczak, Łapy Miasto przy kolei, Łapy 2013 r., s. 118
4. H. Bagiński, B. Ofman, Kronika parafii Łapy, Łapy 2006 r., s.29
5. http://lapy.podlasie.pl/archiwum/index.php/miasto-i-gmina/6324-poszerzony-cmentarz-rezerwa-na-15-lat-6324
6. http://www.wspolczesna.pl/wiadomosci/powiat-bialostocki/art/9056573,lapy-niezwykla-lekcja-historii-cmentarzu-zdjecia,id,t.html




GALERIA

 

          

 

 

 

 

 

 



Państwo również mogą uczestniczyć we współtworzeniu i rozwijaniu naszej strony - historii cmentarza.

Jeśli posiadają Państwo w swoich prywatnych zbiorach dawne zdjęcia cmentarza, okolicy cmentarza, dokumenty związane z tym miejscem,
zdjęcia z pogrzebów, które miały miejsce na łapskim cmentarzu i chcą się nimi podzielić,
proszę skontaktować się z nami za pomocą formularza kontaktowego.

Wspólnie tworzymy historię i każdy z nas jest jej częścią...


Serdecznie dziękujemy !!!!